Pianofabriek Tynaarlo

De pianofabriek van Hahn 

Een kamp waarin het onderscheid tussen een werkkamp en een strafkamp klein was, was de pianofabriek van de familie Hahn aan de Stationsstraat in Tynaarlo. Deze voormalige tramremise werd door de familie Hahn gebruikt voor de bouw van hun in die tijd beroemde piano’s. De heer Albertus Hahn (1885) was in de oorlog eigenaar van deze fabriek. Vanuit hun orthodox hervormde levensovertuiging was deze familie actief in het verzetswerk. In 1944 werden ze echter gearresteerd en werd Albertus samen met zijn twee zoons overgebracht naar concentratiekamp Neuengamme, waarvan alleen de jongste zoon Joop na de bevrijding terug zou keren. Hij trof een vernielde en ontmantelde fabriek aan, die vanaf oktober honderden spitters had gehuisvest, waaronder zesentwintig monniken.


pianofabriek

Zondag 4 maart 1945, Tynaarlo

Er hing een broeierig halfdonker in de oude pianofabriek. Op het hardbeslapen stro, onder langs de wanden, lagen de mannen. Zwaar ademend vermaften ze hun vrije zondagmiddag, het opgestrubbeld ondergoed slap open langs het kroezelige borsthaar. Overlangs door de ruimte spande zich een donkere balklaag, een soort vliering, volgestapeld met hout en ijzer. Er gloeide een hoge kachel, en overal hing weeïge nageur van oud kooksel: van aardappels, pap, van uiensaus, van zurig zweet en slechte tabak. ’s Nachts, zei men, krioelde het hier van de vlooien. Geen wonder: tegen de wanden en de verduisteringen woekerde een ware wildernis van jassen, doeken en kleerzakken. Wc’s zijn hier niet. Achter in de fabriek was een balk getimmerd in een gammel en tochtig hok waarover acht man broederlijk naast elkaar boven een kuil konden hurken. Servaas verklaarde plechtig, nog liever te scheuren dan hier te gaan zitten etaleren.

TREFWOORDEN

GERELATEERDE ARTIKELEN

Categorieën